Mantelzorg-Zelfzorg: Hoe doe je dat? 

Wij staan allen voor de enorme uitdaging om zolang mogelijk thuis en zelfredzaam te blijven. DAnsichtkaart-algemeen-voorzijdeat willen we ook: eigen regie zolang als het kan! Maar hoe doe je dat, als je gezondheid minder wordt? Je hebt immers geen verstand van alle hulpvragen die op je af komen.

Voorgeschiedenis

Samen Beter Thuis werd in 2014 als stichting opgericht tijdens een drie jaar durende pilot die werd afgerond 1 november 2016. De pilot, gericht op meer ondersteuning van zelfzorg, ontstond vanuit de dagelijkse praktijk ervaringen van mantelzorgers en zorgontvangers van praktijk Beter Thuis fysiotherapie & ergotherapie in Oss. U kunt de rapportages hierover teruglezen: partners en rapportages pilot>>  Kartrekkers in deze pilot waren een groep enthousiaste, bij de dagelijkse praktijk betrokken professionals. Zij voelden gezamenlijk de urgentie om mantelzorgers en zorgontvangers toe te rusten, om op eigen kracht hun zorg ter hand kunnen nemen. De inzet was om goede, praktische zorgkennis en informatie in een open platform te gaan delen.

Niet zorgen ‘voor’, maar zorgen ‘dat’: positieve gezondheid

Samen Beter Thuis stimuleert andere zorgprofessionals niet langer “te zorgen voor, maar ervoor te zorgen dat”. Een belangrijke voorwaarde om deze kanteling te kunnen realiseren is dat goede kennis die aanwezig is bij professionals, op maat, online en offline, gratis en laagdrempelig beschikbaar komt voor de ondersteuning van de zorg thuis. Als een mantelzorger op een eigen gekozen tijdstip een video-instructie kan terugkijken, hoe ze de zorgontvanger het beste kan begeleiden, betekend dat meer eigen regie, meer zelfvertrouwen en minder mentale en lichamelijk belasting.

Wat onderscheidt Samen Beter Thuis van andere platforms?

Zorgprofessionals delen kennis via digitale kanalen, maar dat is niet openbaar toegankelijk.  Hoe moet een mantelzorger die een naaste wil verzorgen dan aan zijn zorgkennis komen en weten of die kennis die hij vindt wel goed is? Daarnaast ontbreekt het de mensen die voor elkaar willen zorgen thuis de tijd en kennis om goed te kunnen zoeken naar een antwoord op de vele hulpvragen. Het hiaat dat werd geconstateerd vanuit de dagelijkse ervaringen van mantelzorgers: er is geen goed digitaal, integraal, deelbaar, praktische instructie of uitleg, om samen zo lang mogelijk zelfredzaamheid te kunnen blijven. Dankzij de pilot kon hiervoor een eerste brug worden geslagen. Met hulp van klankbordgroepen van zorgprofessionals, zelfzorgers en mantelzorgers werd goede beschikbare informatie gezocht en ontwikkeld. Gedurende de pilot 2014-2016 zijn 129 instructievideo’s rond praktische vragen over mobiliteit en zorg>> in eigen beheer gemaakt en werd een YouTube kanaal>> ingericht met ruim 600 voor zelfzorg geselecteerde instructie video’s .  Daarnaast wordt via een informatiekanaal>> verwezen naar goede bestaande websites/platforms voor mantelzorg en zelfzorgondersteuning. In 2017 kon dankzij een innovatiesubsidie van de gemeente Oss gestart worden met de ontwikkeling van webinars: lessen op internet. Webinar-internetles tips & trucs gebruik rollator>>. Dankzij de gemeente Haaren (NB) kon gestart worden met beeldfragmenten uit de dagelijkse praktijk. Beelden uit de dagelijkse praktijk>>

 “zorgen moet je niet maken, zorgen moet je doen” (Loesje)

Door de werkwijze van Samen Beter Thuis is het voor mensen zonder kennis van zorg (“de informele” zorgverleners zoals familie, buren, vrienden, vrijwilligers) mogelijk om informatie, die de hulpvragen kunnen oplossen, op maat en herhaald te bekijken. En ook nog eens op een eigen gekozen tijdstip.

Wij roepen gebruikers van ons platform op om opgedane ervaringsdeskundigheid te delen met elkaar. Dit kan bijvoorbeeld via een web app op tablet of smartphone>>. Of via de deelknop in de YouTube filmpjes. Zo kunnen mantelzorgers en zorgontvangers als gelijkwaardige partners in zorg ondersteund worden en wordt hun waarde (van ruim 6 miljard euro!) gewaardeerd.

De kanteling in het denken over de mogelijkheden van het hulpproces is hard nodig om een verantwoorde en menswaardige transitie in zorg te kunnen bewerkstelligen. Het delen van kennis en waarden en samenwerking door “de lijnen” heen bleek gedurende de pilot door zeer veel partijen gewaardeerd, maar financieel een hele uitdaging. Het verkokerde gezondheids systeem werkte contraproductief voor een uitrol van innovatie van zorg en voor preventie en ondersteuning van zelfredzaamheid. Het vinden van houdbare verdienmodellen bleek gedurende de pilot niet haalbaar. Daarom moest worden besloten om per 1 februari 2017 de stichting op te heffen en werd Samen Beter Thuis als zelfstandige bedrijfsvorm voortgezet door de oprichtster van het platform en ex-voorzitter van de stichting Marian Fonville.

Het maatschappelijk rendement van het platform Samen Beter Thuis, erkenning, waardering en ondersteuning voor gebruikers is evident. Nu zijn overheden aan zet om bottom up innovaties als deze mee te ondersteunen met het opschalen.

Tijdens de bijeenkomsten en interviews die werden gehouden met zelfzorgers en mantelzorgers gaven deze aan welke andere wensen zij ook nog hebben. Wij hebben de ambitie om verdere ontwikkeling hiervan te steunen en te integreren: helpt u ons met onze Ambities en wensen>> ?

Het logo dat in een ontwerpwedstrijd in 2014 gekozen werd door zorgontvangers, mantelzorgers en zorgprofessionals bij oprichting van S@men Beter Thuis, verbeeld de peilers voor samenwerking:

“help zelfzorg in kracht door kennisoverdracht”